Hoogland C.S.

Planschade

Een bestemmingsplanwijziging heeft vrijwel altijd gevolgen voor particulieren en bedrijven. Een particulier verliest bijvoorbeeld het vrije uitzicht door de uitbreiding van een kantorencomplex naast zijn woning. Planwijziging maakt verdere uitbreiding van een bedrijf onmogelijk. Gemeenten worden vaak geconfronteerd met hoge schadeclaims die meestal pas na realisering van het bouwplan worden ingediend. Een gemeente zou bij een bestemmingsplanwijziging van tevoren de omvang van de planschade moeten laten vaststellen, zeker als er sprake is van grootschalige bouwprojecten. Als die omvang niet bekend is, kan geen nauwkeurige kosten-batenanalyse van het bouwproject worden gemaakt. De gemeente tracht soms het schaderisico ook op een andere manier af te wentelen. Bij particuliere exploitatie van een bouwproject laat de gemeente bij privaatrechtelijke overeenkomst wel eens vastleggen dat de planschade door de bouwer moet worden vergoed. Lange tijd werden dergelijke overeenkomsten rechtmatig bevonden maar de Hoge Raad heeft dergelijke regresbedingen ontoelaatbaar geacht. De vorderingen uit onverschuldigde betaling die beide partijen vervolgens krijgen roepen, met name ten aanzien van de prestatie van de gemeente, interessante (waarderings)vragen op waarbij de expertiise van Hoogland C.S. ingezet kan worden. 

Aandachtspunten bij planschade

De gemeente moet alert zijn bij de behandeling van schadeverzoeken. Er moet gekozen worden tussen de privaatrechtelijke of bestuursrechtelijke weg. Dit onderscheid is alleen al van belang vanwege de bezwaartermijnen. Er zijn grote verschillen in de procesgang tussen beide procedures. Zo beoordeelt de bestuursrechter de schade-vergoedingsmogelijkheden bij een onjuist besluit aanmerkelijk terughoudender dan de burgerlijke rechter. Ook zijn er verschillen bij  het vaststellen van de omvang van de schadevergoeding. Lokale overheden zullen zich bewust moeten zijn van de (financiële) gevolgen van  juridisch onjuiste besluiten.

Hoogland C.S. stelt, als deskundige in procedures, planschaderapporten op of treedt op als getuige-deskundige in rechtzaken. Regelmatig maakt zij voor gemeenten planschade-risicoanalyses.